dcsimg
Image of Patellogastropoda Lindberg 1986
Creatures » » Animals » » Molluscs » Snails »

Limpets

Patellidae Rafinesque 1815

Patellidae ( Polish )

provided by wikipedia POL

Patellidae – jedyna rodzina w rzędzie Patellogastropoda, grupująca niewielkie i średniej wielkości ślimaki morskie o charakterystycznych czapeczkowatych (czareczkowatych) muszlach, występujące głównie w strefie pływów. Szeroko rozprzestrzeniona w wodach w strefie klimatu umiarkowanego i tropikalnego.

Etymologia nazwy

Nazwa rodzaju wynika z podobieństwa muszli do czarki (patella łac. – czara ofiarna, misa)[1]).

Cechy morfologiczne

 src=
Czaszołka pospolita (Patella vulgata)– widok na nogę i głowę (Hiszpania).

Wielkość muszli waha się od małej do średniej (2-11 cm). Muszla ma kształt stożkowaty, czapeczkowaty, czareczkowaty. Wierzchołek położony pośrodku, muszla w części wierzchołkowej wewnętrznej pogrubiona przez kallus, o perłowej, iryzującej lekko barwie. Zewnętrzna powierzchnia muszli gładka lub promieniście żeberkowana, z delikatnymi liniami wzrostowymi. Wieczka brak. Na kształt muszli wpływa siedlisko, w którym żyją osobniki – osobniki żyjące na skałach narażonych na uderzenia fal mają muszle płaskie, bardziej masywne, natomiast te żyjące na roślinach i w siedliskach osłoniętych mają muszle wyższe, bardziej ornamentowane[2]. Noga silnie umięśniona, przy jej pomocy ślimak przytwierdza się silnie do podłoża (potrzeba dużej siły, nawet kilkunastokilogramowej, żeby go oderwać)[2].

Występowanie

Przedstawiciele rodziny występują pospolicie w morzach stref klimatu umiarkowanego i tropikalnego[2].

Biologia i ekologia

Zajmowane siedliska

Żyją w litoralu, w strefie pływów, a także w strefie oprysku. Najliczniej spotykane na podłożach skalistych. Podczas odpływu nie cofają się z wodą, lecz silnie przywierają do skał, gromadząc pomiędzy muszlą i płaszczem a podłożem zapas wody, który umożliwia im doczekanie przypływu]])[3][4].

Odżywianie

Roślinożercy, zdrapywacze, rozdrabniacze – żywią się trawami morskimi, glonami, peryfitonem (w tym drobnymi gąbkami i larwami sesylnych skorupiaków). Żerują w czasie przypływu[2].

Rozmnażanie

Rozdzielnopłciowe, okres rozrodu od kwietnia do września. Jaja przytwierdzane są do skał i otaczane cienką warstwą śluzu. Młode dojrzałość płciową uzyskują po roku[2].

Podział taksonomiczny

Rodzina Patellidae obejmuje następujące rodzaje i podrodzaje[5][6][7]:

  • Cymbula H. & A. Adams 1854, synonimy: Patellona Thiele, 1891 Laevipatella Pallary, 1920
  • Helcion Montfort, 1810
  • czaszołka Patella Linnaeus, 1758; rodzaj typowy; synonimy: Ansates G.B. Sowerby II [ex Klein], 1839, Patina Gray, 1840
  • Scutellastra H. Adams & A. Adams, 1854; synonim: Ancistromesus Dall, 1871

Uwagi

  • Muszle Patellidae są bardzo podobne do muszli ślimaków rodzaju Patelloida (rodzina Lottiidae) i często z nimi mylone.
  • planuje się zastosowanie ślimaków z tej rodziny do czyszczenia zanurzonych części budowli hydrotechnicznych i kadłubów statków z obrastających ich glonów i osiedlających się na nich pąkli[8]

Przypisy

  1. Kumaniecki K. 1975. Słownik łacińsko-polski. PWN Warszawa, str 546.
  2. a b c d e Wąsowski R. 2000. Przewodnik: Muszle. Multico Oficyna Wydawnicza Sp. Z o.o., Warszawa, ​ISBN 83-7073-250-X​, str. 66.
  3. Umiński, T. 1986. Zwierzęta i oceany. WSziP, Warszawa, ​ISBN 83-02-02680-8​. str. 62-63 i 70.
  4. Tomanek L. & B. Helmuth. 2002. Physiological Ecology of Rocky Intertidal Organisms: A Synergy of Concepts. Integrative and Comparative Biology 42(4):771-775.
  5. Patellidae w WoRMS World Register of Marine Species, dostęp: 5 kwietnia 2014.
  6. Powell A. W. B. 1979. New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, Nowa Zelandia ​ISBN 0-00-216906-1
  7. Nakano T. & Ozawa T. (2007). "Worldwide phylogeography of limpets of the order Patellogastropoda: Molecular, morphological and palaeontological evidence". Journal of Molluscan Studies 73(1) 79-99.
  8. U.N.U.N. Safriel U.N.U.N., N.N. Erez N.N., Effect of limpets on the fouling of ships in the Mediterranean, „Marine Biology”, 95 (4), 1987, s. 531–537, DOI: 10.1007/BF00393096, ISSN 0025-3162 (ang.).

Bibliografia

  • Wąsowski R. 2000. Przewodnik: Muszle. Multico Oficyna Wydawnicza Sp. Z o.o., Warszawa, ​ISBN 83-7073-250-X​, pp.336.

Linki zewnętrzne

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL

Patellidae: Brief Summary ( Polish )

provided by wikipedia POL

Patellidae – jedyna rodzina w rzędzie Patellogastropoda, grupująca niewielkie i średniej wielkości ślimaki morskie o charakterystycznych czapeczkowatych (czareczkowatych) muszlach, występujące głównie w strefie pływów. Szeroko rozprzestrzeniona w wodach w strefie klimatu umiarkowanego i tropikalnego.

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL