dcsimg

Złotorost postrzępiony ( Polish )

provided by wikipedia POL
 src=
Plechy tworzą zwykle gęste murawki

Złotorost postrzępiony (Polycauliona candelaria (L.) Frödén, Arup & Søchting) – gatunek grzybów z rodziny złotorostowatych (Teloschistaceae)[1]. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Polycauliona, Teloschistaceae, Teloschistales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy gatunek ten zdiagnozowany został w 1753 r. przez Karola Linneusza jako Lichen candelarius. Potem zaliczany był do różnych rodzajów, m.in. do rodzaju Xanthoria (złotorost)[1], i pod taką nazwą opisywany był w polskim piśmiennictwie mykologicznym. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 2012 r. Frödén, Arup & Søchting przenosząc go do rodzaju Polycauliona (synonimizowany z Caloplaca). Nazwa polska stała się od tego czasu niespójna z nazwą naukową.

Synonimów nazwy naukowej posiada około 40. Jednym z nich jest Xanthoria candelaria (L.) Th. Fr. 1861[3]:

Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski[2].

Morfologia

Tworzy listkowatą plechę z glonami protokokkoidalnymi. Plecha jest najczęściej nieregularna, rzadziej rozetkowata lub poduszeczkowata i osiąga szerokość do kilku cm. Jest głęboko wcinana, a jej odcinki mają długość i szerokość 1-2 mm i są płaskie. Nasady odcinków przylegają do podłoża, zewnętrzne części zaś odginają się. Końce odcinków są postrzępione lub wcinane, poszerzone lub równowąskie. Górna powierzchnia plechy jest matowa, koloru od intensywnie żółtego do żółtopomarańczowego, dolna jest biaława lub żółtawa. Chwytników brak, lub są rzadkie, jasne[4]. Reakcje barwne: górna powierzchnia: K + fioletowy, C –, KC –[5]

Górna powierzchnia plechy może być gładka, lub pokryta granulkowatymi, marginalnymi lub półmarginalnymi urwistkami[5]. Owocniki typu apotecjum lekanorowego są niezbyt liczne. Mają średnicę do 2 mm, tarczkę tej samej barwy co plecha, a brzeżek plechowy cienki i gładki, lub pokryty urwistkami. W jednym worku powstaje po 8 bezbarwnych askospor. Są dwukomórkowe, mają przegrodę z kanalikiem i rozmiar 9-15 × 5-9 μm[4]. Pyknidia są zagłębione w plesze i mają taki sam kolor, lub są nieco ciemniejsze od plechy. Pykniospory są elipsoidalne i mają rozmiar 2,3-3 × 1-1,5 μm[5].

Występowanie i siedlisko

Gatunek szeroko rozprzestrzeniony; występuje na wszystkich kontynentach, łącznie z Antarktydą[6]. W Polsce pospolity na terenie całego kraju. Rośnie na korze drzew, zarówno liściastych, jak i iglastych (rzadziej), a także na skałach krzemianowych[4].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. a b Wiesław Fałtynowicz: The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland. Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003. ISBN 83-89648-06-7.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-04-25].
  4. a b c Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
  5. a b c Consortium of North American Lichen Herbaria. [dostęp 2014-06-03].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-04-18].
license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL

Złotorost postrzępiony: Brief Summary ( Polish )

provided by wikipedia POL
 src= Plechy tworzą zwykle gęste murawki

Złotorost postrzępiony (Polycauliona candelaria (L.) Frödén, Arup & Søchting) – gatunek grzybów z rodziny złotorostowatych (Teloschistaceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów.

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Autorzy i redaktorzy Wikipedii
original
visit source
partner site
wikipedia POL

Ljuslav ( Swedish )

provided by wikipedia SV

Ljuslav (Xanthoria candelaria) är en lav som hör till gruppen vägglavar. Den har en gulaktig till orangegulaktig färg och växer ofta i dynliknande bildningar på varierande underlag, bland annat bark och stenar, särskilt stenar som utsätts för fågelspilling. Ljuslaven innehåller som andra lavar i dess släkte färgämnet parietin och förr användes den till att färga talgljus. Det är efter detta bruk som laven har fått sitt trivialnamn.

Kännetecknande för ljuslaven är att bålen har korallikt flikade, smala lober (högst 0,5 millimeter breda). Vid flikarnas spets finns asexuella förökningsorgan (benämnda soral) som bildar soredier (vegetativa förökningsknoppar). Hos ljuslaven är det sällsynt att apothecier (fruktkroppar) förekommer.

Referenser

  • Moberg, Roland & Holmåsen, Ingemar. Lavar - en fälthandbok, Interpublishing AB, 1982. ISBN 91-86448-25-0

Noter

  1. ^ Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (23 april 2011). ”Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.”. Species 2000: Reading, UK. Arkiverad från originalet den 18 juni 2012. https://web.archive.org/web/20120618223324/http://www.catalogueoflife.org/services/res/2011AC_26July.zip. Läst 24 september 2012.
  2. ^ LIAS: A Global Information System for Lichenized and Non-Lichenized Ascomycetes. Rambold G. (lead editor); for detailed information see http://liaslight.lias.net/About/Impressum.html and http://liasnames.lias.net/About/Impressum.html, 2011-03-09
  3. ^ Th. Fr. in Fries (1871) Lichenogr. Scand., Vol.: 1 p. 146

Externa länkar

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Wikipedia författare och redaktörer
original
visit source
partner site
wikipedia SV

Ljuslav: Brief Summary ( Swedish )

provided by wikipedia SV

Ljuslav (Xanthoria candelaria) är en lav som hör till gruppen vägglavar. Den har en gulaktig till orangegulaktig färg och växer ofta i dynliknande bildningar på varierande underlag, bland annat bark och stenar, särskilt stenar som utsätts för fågelspilling. Ljuslaven innehåller som andra lavar i dess släkte färgämnet parietin och förr användes den till att färga talgljus. Det är efter detta bruk som laven har fått sitt trivialnamn.

Kännetecknande för ljuslaven är att bålen har korallikt flikade, smala lober (högst 0,5 millimeter breda). Vid flikarnas spets finns asexuella förökningsorgan (benämnda soral) som bildar soredier (vegetativa förökningsknoppar). Hos ljuslaven är det sällsynt att apothecier (fruktkroppar) förekommer.

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Wikipedia författare och redaktörer
original
visit source
partner site
wikipedia SV