dcsimg

Dağtərxunu ( Azerbaijani )

provided by wikipedia AZ

Dağtərxunu (lat. Tanacetum)[1]mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2]

Xüsusiyyətləri

Lələkvarı yarpaqları növbəli, bəzən dilimlidir. Çiçəkləri səbət çiçək qrupunda yerləşir və ikicinsli çoxsaylı boruvarı çiçəklərdən ibarətdir. Toxumu beş tilli, meyvəsi toxumcadır. Şimal yarımkürəsinin qeyri-tropik ölkələrində 50-dən çox, Azərbaycanda isə 4 növü bitir. Yarpaq və çiçəklərində efir yağı, flavonoidlər, aşı maddəsi və alkaloidlər var. Tibdə bağırsaq qurdlarına qarşı işlədilir. Dağtərxunundan insektisid kimi istifadə olunan toz (ovuntu)alınır. Dağtərxunu qaramal üçün zəhərlidir. Bəzən Dağtərxunu cinsi birəotu (piretrum) və xrizantema (payızgülü) cinsləri ilə birləşdirilir.[3]

Növləri

Azərbaycanın dərman bitkiləri

  • Minyarpaq dağtərxunu (lat. Tanacetum millefolium (L.) Tzvel. (=Chrysanthemum millefolium (L.) E.J. Nyarady)
  • Adi dağtərxunu (lat. Tanacetum vulgare L. (=Chrysanthemum vulgare L.))

Digər növləri

Təbabətdə

Adi dağtərxunu çiçəklərindən qurd əleyhinə vasitə kimi askaridoz və enterobiozda, eləcə də ödqovucu kimi qaraciyərin, öd kisəsinin və öd yollarının xəstəliklərində istifadə olunur.

Əks göstəriş

Hamiləlik.

İstifadə qaydası

10 q (1 x. q.) xammalın üzərinə 200 ml (1 stəkan) qaynar su tökülür, qaynayan su hamamında 15 dəq. dəmlənir, otaq temperaturunda soyudulur, süzülür. Gündə 3 dəfə, hər dəfə 1-2 xörək qaşığı daxilə qəbul edilir.

İstinadlar

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. Dağtərxunu// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — VI cild. Bakı, 2009. — Səh.: 228.


Inula britannica.jpeg İkiləpəlilər ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
license
cc-by-sa-3.0
copyright
Vikipediya müəllifləri və redaktorları
original
visit source
partner site
wikipedia AZ

Dağtərxunu: Brief Summary ( Azerbaijani )

provided by wikipedia AZ

Dağtərxunu (lat. Tanacetum) — mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

license
cc-by-sa-3.0
copyright
Vikipediya müəllifləri və redaktorları
original
visit source
partner site
wikipedia AZ